Ammoniak
Stikstof uit mest komt ook in de lucht terecht, in de vorm van ammoniak. Ammoniak slaat snel neer op de grond en heeft zowel vermestende als verzurende invloed. De
vermesting via de lucht is een fractie van die via de bodem en het water. Toch heeft de verontreiniging via de lucht een grotere invloed, omdat geen enkel voedselarm gebied eraan ontkomt.
De ammoniakuitstoot uit de landbouw is voor ongeveer 30 procent afkomstig uit de varkenshouderij. Door diverse maatregelen hebben varkenshouders de afgelopen jaren de emissie van ammoniak en geur sterk verminderd. Onder andere met:
- aangepast en nauwkeuriger voeren
- emissiearme stallen
- emissiearme opslag (afgesloten mestsilo’s)
- emissiearme aanwending van mest op het land (bijvoorbeeld mestinjecteurs)
De varkenshouderij heeft daarmee en belangrijke bijdrage geleverd aan de vermindering van de ammoniakemissie in Nederland.
Emissiearme stallen
Als mest of urine in aanraking komt met lucht, komt er ammoniak vrij. Aan de lucht uit de stal zit een geurtje; mensen vinden het stinken. De truc is om te voorkomen dat mest en urine met lucht in aanraking komen. Varkenshouders passen diverse technieken toe in hun stallen om de geuremissie te beperken. Tot soms wel 70 procent reductie. Sommige varkenhouders spoelen in hun stallen de mest en urine enkele keren per dag weg met water. Vergelijkbaar met een toilet. In sommige stallen wordt de mest gekoeld om de uitstoot tegen te gaan. Dit gebeurt met koelelementen in de mestput. Weer andere varkensbedrijven gebruiken een luchtwasser. Deze voorkomt niet dat er ammoniak ontstaat, maar zorgt ervoor dat de ammoniak niet de stal verlaat. De luchtwasser wast de stallucht schoon voordat deze naar buiten gaat.
Luchtwassystemen
Bij luchtwassystemen wordt de stallucht, door ventilatoren naar een luchtwasinstallatie geleid. Niet alleen ammoniak maar ook fijn stof en geur wordt uit de stallucht verwijderd. Luchtwassystemen kunnen worden ingedeeld in drie groepen:
Hierbij wordt de stallucht langs met zuur besprenkelde lamellen geleid waardoor het grootste deel van de ammoniak gebonden wordt. Daarnaast wordt fijn stof in het water opgelost.
De stallucht wordt door een reactorvat geleid waarin stikstofminnende bacteriën de ammoniak omzetten in nitriet en nitraat
- de gecombineerde luchtwasser
Hierbij wordt de stallucht eerst door de chemische luchtwasser geleid en vervolgens door een biologische wasser. Dit heeft tevens als voordeel dat geen fijn stof in de biologische wasser komt. Fijn stof heeft een ontregelend effect op de bacteriën in de biologische wasser.
De luchtwasser werkt behoorlijk effectief, afhankelijk van het type wordt tussen de 70 en 95% van de ammoniak en fijn stof uit de
stallucht gehaald. Nadelen van de luchtwasser zijn het aanzienlijke energieverbruik (ca. 5 kWh per gereduceerde kg ammoniak),
het verbruik van zwavelzuur (bij de chemische en gecombineerde luchtwasser) en het ontstaan van spoelwater.
Ammoniak uitstoot bij Keten Duurzaam Varkensvlees
Binnen keten duurzaam varkensvlees wordt 20% minder ammoniak uitgestoten dan bij gangbare Nederlandse varkenshouderijen. Dit wordt bereikt door milieuvriendelijke stalsystemen zoals een GroenLabel systeem. En eventueel door aanpassingen aan het rantsoen van de dieren. Een nadeel aan de emissiearme stalsystemen zoals koelelementen of een luchtwasser is het hogere energieverbruik. Binnen Keten Duurzaam Varkensvlees wordt echter ook geeisd dat het energieverbruik 20% lager is dan bij een gemiddelde varkenshouderij. Dit wordt opgelost door
energiebesparingssystemen.
